rouvalis winery slopes of aigialeia

Γεωμορφολογία των Πλαγιών Αιγιάλειας

Ένα ξεχωριστό ανάγλυφο σχηματίστηκε από τον αρχέγονο χορό των τεκτονικών πλακών, για να ανθίσουν πάνω του ξεχωριστά αμπέλια.

Η δημιουργία των πλαγιών της Αιγιάλειας είναι αποτέλεσμα των γεωλογικών κινήσεων που γέννησαν και τον Κορινθιακό Κόλπο. Πολλές από αυτές είναι ενεργές μέχρι σήμερα.

Οι πλαγιές αυτές ανυψώθηκαν μέχρι και 2000m από το σημερινό επίπεδο της θάλασσας. Μάλιστα συνεχίζουν ακόμη και σήμερα την ανοδική τους πορεία. Η ανύψωση δημιούργησε έντονα ανάγλυφα με υψηλές κλίσεις. Το μέσο υψόμετρο στην περιοχή Αιγιάλειας – Καλαβρύτων είναι 862m και η μέση κλίση της 33,5%!

Η περιοχή που σήμερα βρίσκεται στα 840m, εκεί που είναι οι αμπελώνες, ήταν παλαιές ακτογραμμές που ανυψώθηκαν. Θαλάσσιες αναβαθμίδες, γεωλογικά άλματα ρηγμάτων (ως 700m), κατολισθήσεις και παλιρροϊκά κύματα δημιούργησαν αυτό το σκηνικό. Τα πολύμορφα και πολυεπίπεδα τοπία των Πλαγιών Αιγιάλειας.

Ακόμα και σήμερα οι αμπελουργοί συναντούν στοιχεία της θάλασσας: στρογγυλεμένες κροκάλες και όστρεα ξεχασμένα από αιώνες.

τα ποτάμια της αιγιάλειας
Οι αλλαγές αυτές στο ανάγλυφο εντείνονται. Άλλες πλαγιές κι επίπεδα αμπελουργικής ζώνης δημιουργούνται. Αυτό συμβαίνει καθώς τα νερά κατεβαίνουν από τα βουνά προς τον Κορινθιακό Κόλπο, ορμητικά, λόγω των μεγάλων κλίσεων και των πλακωδών ασβεστόλιθων του υποβάθρου.

Το Κλίμα στις Πλαγιές Αιγιάλειας

Κλίμα και αμπέλι, μια σχέση… γευστικής εξάρτησης!

Το κλίμα είναι ένας από τους 4 βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν στη διαμόρφωση του terroir. Οι άλλοι τρεις είναι το φυτό, το έδαφος και ο άνθρωπος.

Ο γενικός χαρακτηρισμός του κλίματος της περιοχής είναι βέβαια μεσογειακό. Αυτού του είδους το κλίμα, δεν είναι φιλικό για την ανάπτυξη των φυτών. Ο λόγος: για να αναπτυχθούν τα φυτά χρειάζονται ζέστη κι αρκετό νερό όπως στα τροπικά κλίματα. Το κλίμα της Μεσογείου διαχωρίζει αυτούς τους βασικούς συντελεστές της ζωής. Τον χειμώνα που υπάρχουν νερά, η θερμοκρασία είναι πολύ χαμηλή και δεν ευνοεί την ανάπτυξη των φυτών, ενώ το καλοκαίρι που έχουμε υψηλές θερμοκρασίες, υπάρχει ανομβρία και τα φυτά πρέπει να προσαρμοστούν στην ξηρασία. Το αμπέλι βέβαια καταφέρνει να προσαρμόζεται ακόμα και στις αντίξοες συνθήκες, γι’ αυτό μαζί με την ελιά και το σιτάρι, αποτέλεσαν την “αγία τριάδα” της Μεσογείου.

Γιατί το κλίμα της Αιγιάλειας είναι μοναδικό;

Το ιδιαίτερο κλίμα στην αμπελουργική ζώνη της Αιγιάλειας παρουσιάζει μοναδικά και ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά χάρη:

  • του μεγάλου υψόμετρου
  • του έντονου ανάγλυφου
  • της βορεινής έκθεσης των πλαγιών
  • της γειτνίασης με τη θαλάσσια λεκάνη του Κορινθιακού Κόλπου
  • των ανέμων που κυριαρχούν στην περιοχή

Αυτά τα χαρακτηριστικά, την καθιστούν μια από τις πιο σπουδαίες αμπελουργικές ζώνες όχι μόνο για τα δεδομένα της Ελλάδας αλλά και ολόκληρου του κόσμου, κυρίως όσον αφορά στην παραγωγή λευκών κρασιών.

Μάλιστα η επίτιμος πρόεδρος του Παγκόσμιου Οργανισμού Οίνου (OIV) κα Κουράκου γράφει : Από εδαφοκλιματική άποψη ο αμπελώνας πάνω από τον Κορινθιακό Κόλπο είναι ένας από τους ωραιότερους του κόσμου.

slopes-of-aigialeia

Ο ρόλος του υψόμετρου στη Μεσόγειο

Ο σπουδαίος ιστορικός της Μεσογείου Fernard Braudel μας λέει ότι «τα όρη είναι ο καθ’ ύψος Βορράς της Μεσογείου». Όντως στα βουνά, η θερμοκρασία μειώνεται με το υψόμετρο. Στην αμπελουργική Αιγιάλεια η θερμοκρασία μειώνεται 0,72°C κάθε 100m καθώς ανεβαίνουμε προς τις κορυφές. Αντιστρόφως ανάλογα λειτουργούν οι βροχοπτώσεις που αυξάνονται με το υψόμετρο. Στην περιοχή έχουμε αύξηση 46mm νερού κάθε 100m καθώς ανεβαίνουμε προς τα πάνω.

Αυτό σημαίνει πως τα αμπέλια μας, που κατά μέσο όρο βρίσκονται στα 840m από το ύψος της θάλασσας, έχουν μια σταθερά χαμηλότερη θερμοκρασία (-6 βαθμούς κάτω από τη θερμοκρασία στα πεδινά) ενώ δέχονται έως και 386mm περισσότερη βροχή.

Οι διαφοροποιήσεις αυτές είναι εξαιρετικά σημαντικές και πολύ ευνοϊκές για την ανάπτυξη του αμπελιού σε σχέση με το μεσογειακό κλίμα της χώρας μας. Για να παρακολουθούμε και να καταγράφουμε όλα τα στοιχεία του κλίματος των αμπελώνων, το οινοποιείο μας έχει εγκαταστήσει δυο μετεωρολογικούς σταθμούς στην αμπελουργική ζώνη σε υψόμετρο 840m.

Ο ρόλος του ανάγλυφου της περιοχής

Ο προσανατολισμός των Πλαγιών της Αιγιάλειας είναι βόρειος, βορειοανατολικός, επιτρέποντας έτσι στα δροσερά μελτέμια να επιδρούν ευνοϊκά στους αμπελώνες τους δύσκολους μήνες του καλοκαιριού. Οι δυο κύριοι άνεμοι που πνέουν στην περιοχή είναι ο Βοριάς (βορειοανατολικός άνεμος) και ο Μαΐστρος (βορειοδυτικός άνεμος).

Στα νότια, πίσω από τις «πλάτες» των αμπελώνων βρίσκονται 4 ψηλά βουνά (Παναχαικό 1926m, Χελμός 2355m, Ερύμανθος 2224m και Κυλλήνη 2374m) που δημιουργούν ένα αξεπέραστο φράγμα για τους ζεστούς νοτιάδες που ανεβαίνουν από την Μεσόγειο και την Αφρική, προστατεύοντας έτσι τους αμπελώνες από τους καύσωνες του καλοκαιριού! Οι ισχυρές κλίσεις του εδάφους βοηθούν τη συχνή στράγγιση του χώματος.

slopes of aigialeia

Θάλασσα και βουνό μαζί!

Στους αμπελώνες των πλαγιών λειτουργεί ένα φυσικό κλιματιστικό φαινόμενο! Τα ρεύματα αέρα μπαίνουν σε κίνηση από τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ θάλασσας και βουνού. Το καλοκαίρι η θάλασσα έχει σταθερή θερμοκρασία 24°C ενώ το βουνό το μεσημέρι έχει πολύ υψηλή (πχ 30°C) και το βράδυ πολύ χαμηλότερη (18°C). Τα ψυχρότερα ρεύματα αέρα έχουν την τάση κινούνται πάντα χαμηλά σε επαφή με το έδαφος.

Έτσι το μεσημέρι η «αύρα» από τη θάλασσα δροσίζει τα αμπέλια ενώ τη νύχτα το «κατάντι» από τα βουνά κρατά τη θερμοκρασία χαμηλή. Αυτή η ροή αέρα δροσίζει τις πλαγιές φυσικά, κάνοντας το κλίμα ευνοϊκότερο για τη βιολογική ανάπτυξη των αμπελιών.

slopes of aigialeia

Οι διαφορές θερμοκρασίας & η ανάπτυξη αρωμάτων του κρασιού

Η οινολογική έρευνα ανέδειξε έναν κλιματικό παράγοντα που αποδείχτηκε καθοριστικός στη δημιουργία αρωμάτων και μηλικού οξέος, ιδίως για τις λευκές ποικιλίες και τα λευκά κρασιά. Είναι οι μεγάλες θερμοκρασιακές διαφορές που παρατηρούνται στους αμπελώνες μεταξύ ημέρας και νύχτας. Οι ορεινοί αμπελώνες πλεονεκτούν σε αυτόν τον τομέα δικαιώνοντας παρατηρήσεις αιώνων. Στις Πλαγιές Αιγιάλειας η διαφορά αυτή είναι από τις υψηλότερες και ξεπερνάει τους 10°C φτάνοντας συχνά τους 20°C.

Οινοποιήσιμες ποικιλίες

Οι ποικιλίες που καλλιεργούμε είναι αποτέλεσμα της διαχρονικής γνώσης μας για την αμπελουργία που συνδυάζεται με σύγχρονες πρακτικές έτσι ώστε να ανοίξει τον δρόμο για το μέλλον!

rw-grape-varieties

Λευκές

Η ορεινή Αιγιάλεια είναι η Μέκκα των λευκών ποικιλιών.

Το κλίμα, το υψόμετρο και το ανάγλυφο των πλαγιών της δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν στον σχηματισμό αρωμάτων, την παρουσία του μηλικού οξέος και το χαμηλό pH, δημιουργώντας λευκά κρασιά υψηλής ποιότητας.

Οι βασικές λευκές ποικιλίες που καλλιεργούμε είναι Ροδίτης, Μαλαγουζιά, Ασύρτικο, Κυδωνίτσα, Μαλβαζία, Ρομπόλα, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Riesling και Viognier. Είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι για τα νεότερα αποκτήματα μας, τις ποικιλίες Μαλαγουζιά και Κυδωνίτσα καθώς πρόκειται για ντόπιες ποικιλίες με μεγάλο παρελθόν που όμως το μέλλον τους ανήκει!

Μαλαγουζιά

Η ελληνική ποικιλία Μαλαγουζιά, ήρθε πρόσφατα στο προσκήνιο. Από την περιοχή καταγωγής της μας χωρίζει μόνο η γέφυρα Ρίου-Αντίρριου. Την καλλιεργούσαν οι βοσκοί της εποχής στις ορεινότερες κοινότητες σε υψόμετρο 1100μ και ως πρώιμη ποικιλία ωρίμαζε κοντά στα μέσα Σεπτέμβρη (Χαράλαμπος Κοτίνης) . Είναι μια ανθεκτική ποικιλία που δίνει καλά αποτελέσματα σε ξηρά κλίματα, επικλινή ευάερα εδάφη και σχετικά φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, όπως ακριβώς οι πλαγιές της Αιγιάλειας

Κυδωνίτσα

Η Κυδωνίτσα, είναι η νότια “γειτόνισσα”, μια όψιμη ποικιλία που καλλιεργείται στην ευρύτερη περιοχή της Μονεμβασιάς στη Νότια Πελοπόννησο. Το όνομά της υποδηλώνει μια γευστική αίσθηση: το κρασί που παράγει (ξηρό ή γλυκό) έχει άρωμα και γεύση με νότες κυδωνιού. Την μέχρι τώρα άσημη αυτή ποικιλία της Πελοποννήσου υποστηρίζει ο Jose Vouillamoz, συγγραφέας του Wine Grapes (μαζί με την J.Robinson) αναφέροντας πως είναι ικανή να περάσει από τον αφανή κόσμο των τοπικών σταφυλιών, στην αναγνώριση παγκοσμίου βεληνεκούς.

Ροδίτης

Πάνω απ’ όλες τις ποικιλίες όμως, η ορεινή Αιγιάλεια έχει ταυτιστεί με τον «κόκκινο» Ροδίτη. Η φλούδα του μπορεί να έχει γεμάτο ρόδινο χρώμα όμως δίνει ένα εξαιρετικό λευκό κρασί. «Αν υπήρχε τεστ ευφυΐας για τις ποικιλίες, τότε ο Ροδίτης σίγουρα θα συγκέντρωνε τον υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης.» αναφέρει μια σύγχρονη οινογράφος, δηλώνοντας έτσι την ικανότητα προσαρμογής αυτής της ποικιλίας, την άμεση ανταπόκρισή της στις κλιματικές αλλαγές και τις διαφορετικές πρακτικές καλλιέργειας που εφαρμόζουμε. Αυτά τα στοιχεία είναι που την έχουν βοηθήσει να επιβιώσει αιώνες και την καθιστούν πλέον διαχρονική!

Τις ρίζες της ποικιλίας του Ροδίτη τις συναντάμε βαθιά χωμένες πίσω στην ιστορία. Τα δυο ονόματά της, Ροδίτης και Αλεπού, αναφέρονται ήδη στον Πλίνιο (1ος αι. μΧ) ενώ ένα στιχούργημα του 1600μΧ που διασώθηκε από την Ζάκυνθο μας βεβαιώνει πως καμιά ποικιλία της εποχής εκείνης δεν φτάνει την ποιότητα του Ροδίτη «μα κειός που όλα τα φουμίζει είναι ο κόκκινος Ρογδίτης».

Είναι ποικιλία παραγωγική, όψιμη και σχετικά ανθεκτική στην ξηρασία. Προτιμά ελαφρά εδάφη, μέσης γονιμότητας και περιοχές με υψόμετρο, γι αυτό και η καρδιά του Ροδίτη χτυπάει στην ορεινή Αιγιάλεια όπου και βγάζει τον καλύτερο χαρακτήρα του.

Μελετάμε σε βάθος αυτή την ποικιλία προσπαθώντας να ξεκλειδώσουμε τα μυστικά της. Το οινοποιείο, σε συνεργασία με τον ειδήμονα γεωπόνο κ. Κώστα Μπακασιέτα, προχωράει στους ιδιόκτητους αμπελώνες ένα project μελέτης των διαφορετικών κλώνων του Ροδίτη με σκοπό την απομόνωση της πιο ποιοτικής εκδοχής της σπουδαίας αυτής ελληνικής ποικιλίας.

Ερυθρές

Οι ποικιλίες που απαρτίζουν το σύνολο των ερυθρών κρασιών μας είναι η ελληνική ποικιλία Μαυροδάφνη και οι διεθνείς ποικιλίες Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Syrah, Petit Verdot και Merlot. Από αυτές προκύπτουν κρασιά με χαρακτήρα και ισχυρή προσωπικότητα στις πλαγιές της Αιγιάλειας.

Το Syrah καλλιεργείται στα οροπέδια όπου τα κόκκινα εδάφη έχουν όξινο pH. Το Cabernet Sauvignon από την άλλη, αναπτύσσεται στις πλαγιές δίνοντάς μας είτε φρέσκα φρουτώδη κρασιά (σε συνδυασμό με το Merlot), είτε στιβαρούς οίνους βαθιάς παλαίωσης.

Η θρυλική όμως ερυθρή ποικιλία της περιοχής είναι η Μαυροδάφνη, που εκτός από τα ονομαστά γλυκά κρασιά ΠΟΠ της περιοχής της Πάτρας, δίνει και εξαιρετικό ξηρό οίνο στις πλαγιές της Αιγιάλειας. Με το όνομα Μαυροδάφνη περιγράφονται δυο πολύ διαφορετικοί κλώνοι της ποικιλίας αυτής. Η Τσιγγέλω και η Ρενιώ. Οι διαφορές τόσο στην μορφολογία (φύλλα, σταφύλι) όσο και στην ποιότητα των παραγόμενων οίνων είναι σημαντικές. Είναι μάλιστα τόσο μεγάλες που θα μπορούσαν κάλλιστα να ορίζουν διαφορετικές ποικιλίες. Η ποιοτική ποικιλία είναι η Τσιγγέλω και είναι και αυτή που επιλέγουμε να καλλιεργούμε.

slopes of aigialeia